Home AI-compliance vraagt om een bruggenbouwer

AI-compliance vraagt om een bruggenbouwer

‘Je moet durven vragen wat er achter zo’n systeem zit’

september 9, 2026

Sieuwert van Otterloo | ICT Institute

AI wordt in organisaties in hoog tempo onderdeel van het dagelijks werk. Bedrijven experimenteren zelf met toepassingen, leveranciers brengen nieuwe systemen op de markt en medewerkers gebruiken AI-tools ook buiten de formele regie van hun werkgever. De mogelijkheden zijn groot. De vragen die erbij horen inmiddels ook.

De Europese AI Act maakt een deel van die vragen minder vrijblijvend. Volgens Sieuwert van Otterloo, IT-expert en Director van ICT Institute, worstelen organisaties vooral met de vertaalslag naar de praktijk. “De meeste bedrijven beseffen wel dat ze iets moeten doen. Maar ik denk dat nog maar ongeveer een kwart weet wát ze dan moeten doen. Ze kennen de risico’s, maar nog niet de oplossingen.”

Daar ligt een belangrijke rol voor professionals die zich bezighouden met privacy, risk, compliance, security en governance. Niet om AI vooral af te remmen, maar om te zorgen dat toepassingen verantwoord kunnen worden ingezet.

Niet alleen weten wat er in de wet staat

Sieuwert is een van de docenten van de opleiding Certified AI Governance & Compliance Officer®. Hij ziet dat het beoordelen van AI-systemen behoorlijk complex kan zijn. Een simpel antwoord op de vraag of een systeem ‘goed’ of ‘fout’ is, bestaat lang niet altijd. “AI-systemen zijn nooit perfect. Je moet dus gevoel krijgen voor wat haalbaar is en wat goed genoeg is. En je moet kunnen beoordelen: is het verantwoord om bepaalde risico’s te nemen als de voordelen maar klein zijn?”

Ook de manier waarop AI wordt ingezet speelt mee. Neemt een systeem zelfstandig beslissingen of ondersteunt het een professional die uiteindelijk zelf beslist?

“Niet zelden begint het met een concept waarin gedacht wordt dat professionals totaal vervangen kunnen worden. Maar als je het systeem ondersteunend inzet, er inzichten uit laat komen en de professional de besluiten laat nemen, dan kan er eigenlijk heel veel.”

Dat vraagt om meer dan juridische kennis. Een AI Governance & Compliance Officer moet bijvoorbeeld ook begrijpen wat bias is, welke metrieken worden gebruikt om een systeem te beoordelen en hoe testresultaten moeten worden geïnterpreteerd. “Uiteindelijk moet iemand een besluit kunnen nemen over de vraag of een systeem wel of niet ingevoerd kan worden. Ik vind het juist leuk dat je daardoor ook echt inhoudelijk met data bezig bent”, aldus Sieuwert.

Tijdens de opleiding komt die combinatie terug. Deelnemers verdiepen zich onder meer in de AI Act, de beoordeling van AI-modellen, governance- en auditframeworks, privacy, beveiliging en risico’s.

Aan tafel met ontwikkelaars én gebruikers

Naast inhoudelijke kennis vraagt de rol om het vermogen met verschillende partijen te schakelen. “Je hebt AI-ontwikkelaars en je hebt gebruikers. Die wil je allebei spreken. Ze hebben ieder hun eigen visie en hun eigen taalgebruik. Daartussen moet je een middenweg vinden.”

Sieuwert ziet de AI Governance & Compliance Officer daarom nadrukkelijk als bruggenbouwer. “Je hebt enerzijds de neiging om bij je eigen vakgebied te blijven. Maar als iedereen dat doet, kom je binnen een bedrijf nooit verder. Dat betekent ook vragen durven stellen. Aan ontwikkelaars en leveranciers over de werking en tests van een systeem, maar net zo goed aan de mensen die ermee moeten werken. Je moet weten of de AI begrijpelijk is voor de mensen die het eigenlijk moeten gebruiken. Wat hebben zij nodig? Zijn deze resultaten voor hen bruikbaar?”

Van controleur naar spelleider

Het beeld van een compliance professional die pas aan het einde controleert of alles aan de regels voldoet, past daar niet goed bij. Sieuwert ziet deze professional liever vroeg in het proces betrokken. “Door dingen aan de voorkant goed te regelen, kun je veel meer betekenen binnen een organisatie. Anders werk je aan projecten die uiteindelijk niet live kunnen gaan. Of je moet een systeem na een paar incidenten weer terugtrekken. Dat is voor iedereen zonde van de moeite.”

Tegelijkertijd hoeft onzekerheid niet automatisch te betekenen dat een AI-toepassing wordt stilgelegd. “De innovatie heeft zeker waarde. Maar je moet ook durven zeggen: dit is nu nog niet klaar. Dit gebruiken we alleen als proef en voeren we nog niet in.”

Sieuwert omschrijft de rol als die van een verstandige spelleider. “Je kijkt hoe iedereen in de wedstrijd zit. Je fluit de wedstrijd af als het echt niet verantwoord is, maar in andere gevallen zoek je naar de vraag: hoe kunnen we wél verantwoord doorgaan met AI?”

Een volgende stap voor ervaren professionals

Voor professionals die al langer binnen privacy, compliance, risk, security of een aanpalend vakgebied werken, kan die rol een interessante verbreding zijn.

“Als je de organisatie al kent en na een aantal jaar toe bent aan een nieuwe of grotere rol, dan is dit een mooie stap. Het is een generalistische functie. Je bent veel directer betrokken bij wat het bedrijf doet en leert ook veel meer over de kernprocessen.”

De opleiding brengt docenten met verschillende achtergronden bij elkaar. Sieuwert behandelt samen met AI Governance Lead Loes Rojer onder andere de ontwikkelingsfasen en beoordeling van AI-modellen en AI-governance en auditframeworks. Andere experts belichten het vakgebied vanuit hun eigen expertise.

Ook de uitwisseling tussen deelnemers vindt Sieuwert belangrijk. “Veel mensen die aan zo’n opleiding beginnen, hebben al passende ervaring en houden de ontwikkelingen goed bij. Maar zo’n training kan helpen om alles bij elkaar te brengen en precies te begrijpen wat jouw rol daarin is. Je luistert naar elkaars casussen en voorbeelden en leert daar ook van.”

Wat hij deelnemers vooral wil meegeven? Het vertrouwen om die rol daadwerkelijk te pakken. “Als compliance officer moet je initiatief durven nemen. Vraag leveranciers en bouwers hoe een systeem werkt en wat er wel en niet getest is. Begrijp wat AI kan, kijk naar de risico’s en zoek vervolgens naar wat er wél mogelijk is.”