Home Ruud van Herpen over de stap van expert naar juridisch leider

Ruud van Herpen over de stap van expert naar juridisch leider

april 20, 2026

Ruud van Herpen, Global Chief Legal Officer, Xebia

Tijdens het gesprek met de ervaren Global Chief Legal Officer Ruud van Herpen (Xebia) ontstaat al snel het gevoel dat je spreekt met iemand die zijn vak door en door kent én er nog altijd zichtbaar plezier in heeft. Denk aan verhalen over vakmanschap, groei en verantwoordelijkheid. En aan de bevlogenheid van iemand die al dertig jaar in het juridische vak zit en nog altijd nieuwsgierig is naar de volgende stap. Over leidinggeven aan internationale teams. Over het moment waarop je als professional merkt: ik ben toe aan meer.

Ruud is sinds dit jaar als hoofddocent verbonden aan de opleiding Juridisch Leiderschap van Outvie, in samenwerking met Nyenrode Business Universiteit. Voor hem voelt dat als een logische stap. “Ik geef gewoon heel graag les,” zegt hij. “Enige tijd geleden heb ik acht jaar lang één dag per week ondernemingsrecht gedoceerd. Dat vond ik fantastisch. Vanuit de praktijk kijken: wat hebben studenten écht nodig? Welke ervaringen kun je delen waar zij morgen iets aan hebben?”

Uiteindelijk kostte het combineren van zijn eigen bureau, internationale verantwoordelijkheden en het vaste docentschap te veel tijd. Met enige spijt stopte hij met lesgeven. “Dat vond ik echt jammer,” vertelt hij. “Maar een training als deze, dat past prima. Dan kan ik toch die kennisoverdracht doen. En dat ervaar ik als waardevol.”

Zelf weer in de schoolbanken?

Ruud kent Outvie niet alleen als docent, maar ook als deelnemer. Hij volgde zelf de 10-daagse opleiding voor Certified Data Privacy Officer (CDPO). Al was privacy niet zijn natuurlijke speelveld, geeft hij eerlijk toe. “Als er iets met privacy speelde, dacht ik altijd: wie uit mijn team pakt dit op? Tot ik dacht: dat is eigenlijk te gek. Je hoeft niet alles zelf te doen, maar je moet wel weten wat er speelt.”

Wat hem bijbleef van die opleiding? Het hoge kennisniveau, de scherpte van de docenten en de manier waarop theorie werd teruggebracht tot de essentie. “Ze zitten zo goed in de materie dat ze precies weten wat je nodig hebt. En het examen aan het eind? Daar moest je echt wel even voor zitten. Dat triggerde. Ik ging naar huis met veel nieuwe kennis.” Die ervaring maakte het voor Ruud vanzelfsprekend om “ja” te zeggen toen hij werd gevraagd als hoofddocent voor de 5-daagse training Juridisch Leiderschap.

Vakmanschap is niet hetzelfde als leiderschap

In de opleiding komt onder meer het verschil tussen juridisch vakmanschap en juridisch leiderschap aan bod. Volgens Ruud liggen die twee dicht bij elkaar, maar ze zijn niet hetzelfde. “Als je goed bent in je vak, word je vaak vanzelf een leider. Mensen komen naar je toe. Maar leiderschap vraagt om meer dan inhoudelijke kennis. Je moet strategisch kunnen meedenken en verantwoordelijkheid durven nemen.”

Hij schetst het verschil tussen de specialistische advocaat en de bredere bedrijfsjurist. De advocaat duikt diep in één rechtsgebied. De bedrijfsjurist, zeker op het niveau van general counsel, beweegt zich over een breed spectrum: contracten, verzekeringen, intellectueel eigendom, governance.

“Je hebt bijvoorbeeld mensen die ware contractmonsters zijn,” zegt hij lachend. “Die vinden het heerlijk om contracten te reviewen en uit te onderhandelen en willen helemaal niet strategisch de breedte in. En dat is prima. Maar ik zie ook juristen die na een paar jaar denken: is dit alles? Wat is er nog meer? Daar ontstaat vaak de behoefte aan het nemen van (strategisch) leiderschap.”

Het moment waarop je merkt dat je verder wilt

Ruud werkt met teams in Nederland en daarbuiten. Het gaat om veel jonge juristen, vaak begin dertig en vol ambitie. Wat hij bij hen ziet, herkent hij ook in de doelgroep van deze opleiding. “Op een gegeven moment merk je: iemand heeft potentie. Als je zo’n professional te lang in dezelfde rol houdt, dan zakt de motivatie. Dan ben je ze kwijt. Dat is zonde, voor de organisatie en voor de persoon.”

Maar doorgroeien is geen vanzelfsprekend recht. Het vraagt zelfinzicht. Ben je er klaar voor? Kun je het aan om niet meer alleen een advies te schrijven, maar er ook voor te staan? “Je kunt je als goed leider niet verbergen achter het inhoudelijke stuk,” zegt Ruud. “Je moet uitleggen waarom je dit adviseert. Je moet verantwoordelijkheid pakken. En als het niet goed uitpakt, moet je er ook staan.” Dat vraagt om een andere houding dan wanneer je puur vakinhoudelijk bezig bent. Denk aan meer rust, meer overzicht en minder micromanagement.” Hij gebruikt het beeld van de roedel wolven. “De wolvin loopt niet altijd vooraan. Soms leidt ze van achteren. Ze houdt overzicht. Ze grijpt in als het nodig is. Dat is voor mij een mooie metafoor van juridisch leiderschap.”

Persoonlijke doelen als vertrekpunt

Wat Ruud verder waardeert aan de opleiding, is de aandacht voor persoonlijke doelstellingen. Deelnemers beginnen niet met een standaardprogramma, maar met het opschrijven van hun eigen vragen en bijpassende doelen. “Wat wil je bereiken? Wil je strategischer opereren? Wil je weten of die rol bij je past? Die doelen blijven we toetsen gedurende de opleiding.” Voor sommige deelnemers is het resultaat helderheid. Ze ontdekken dat ze die strategische rol juist wél ambiëren en krijgen concrete tools om die stap te zetten. Voor anderen brengt het rust, omdat ze beseffen dat hun kracht elders ligt. “Dat is ook winst,” zegt Ruud. “Het geeft immers richting.”

Theorie én praktijk

De opleiding combineert juridische expertise met inzichten uit andere disciplines. “Als je alleen maar naar het juridische kijkt, mis je een stuk,” legt Ruud uit. “Hoe ga je om met spanning? Hoe presenteer je een advies in een MT? Hoe stel je vragen die iets in beweging zetten?” Hij vertelt hoe hij in zijn eerdere docentschap werkte met rollenspellen rond mediation. “Denk aan studenten aan tafel. Eén als mediator, twee als partijen. Vragen stellen. Reflecteren op het effect. Dan zie je letterlijk de radartjes draaien. Wat doet die vraag met je? Wat gebeurt er als je hem anders formuleert? Dat soort ervaringen blijven hangen.” Die ervaringsgerichte aanpak neemt hij ook mee in de training Juridisch Leiderschap.

Training voor juristen met ervaring

Ruud is helder over de doelgroep. “Deze training is niet voor de junior jurist die net begonnen is. En ook niet voor wie puur inhoudelijk wil blijven. De opleiding is bedoeld voor juristen met ervaring. Acht, negen jaar of langer in het vak. Mensen die het speelveld kennen. Die zichzelf de vraag stellen: waar sta ik nu in mijn carrière? Het is voor juristen die voelen dat er meer in zit. Die denken: ik ben toe aan een volgende rol, maar ik weet nog niet precies hoe die eruitziet”, aldus Ruud.

De opleiding geeft hen tools, inzicht en zelfvertrouwen. En soms een spiegel. Misschien is dat wel de kern van juridisch leiderschap: weten waar je staat, durven onderzoeken waar je naartoe wilt en bewust kiezen voor de volgende stap. Voor wie voelt dat er meer in zit dan alleen inhoudelijk vakmanschap, kan deze opleiding precies dat kantelpunt markeren. Meer weten?

Download hieronder de brochure met alle details van het programma.