Gelijkwaardigheid is essentieel voor goed omgevingsmanagement

 Jurriaan van den Eijkhof, Senior Adviseur Leefomgeving bij Over Morgen.

Jurriaan van den Eijkhof, Senior Adviseur Leefomgeving bij Over Morgen.

“Als je dit goed organiseert aan het begin, dan loop je tegen veel minder obstakels aan gaandeweg het proces.” Aldus Jurriaan van den Eijkhof, Senior Adviseur Leefomgeving bij Over Morgen. Maar wat is het nut van omgevingsmanagement en waarom zou u het toepassen bij uw projecten? 

Wat is omgevingsmanagement?  

Bij elk project heeft u te maken met de belangen van mensen om u heen: klanten, leveranciers, medewerkers, omwonenden en ga zo maar door. Omgevingsmanagement is zoals het woord al benoemd: het managen van uw omgeving en meer.  En dan draait het niet om ze te beïnvloeden naar uw visie, maar dat u samen met uw omgeving beslissingen neemt en zo zorgt dat uw project soepel verloopt en uiteindelijk ook langdurige relaties opbouwt. Uw omgeving heeft invloed op uw projectuitvoering en soms zelfs op uw doelen en resultaat.  

Waarom zou u nu omgevingsmanagement toepassen?  

Een van de belangrijkste redenen om omgevingsmanagement toe te passen is de naderde invoering van de Omgevingswet. Hierin krijgt het betrekken van diverse partijen in de leefomgeving een grotere rol. “Het vraagt ook van gemeenten en bestuurders om andere rollen aan te nemen. Niet alleen regisserend, maar ook bijvoorbeeld faciliterend, waarbij er dus meer ruimte bij initiatiefnemers wordt gelegd.” U – als organisatie – krijgt dus meer ruimte, maar er wordt ook meer van u gevraagd. U moet aan de slag gaan met uw leefomgeving. Van den Eijkhof: “Samen de fysieke leefomgeving vormgeven, betekent ook echt samen; betere samenwerkingsverbanden kunnen zorgen voor een betere dialoog tussen de partijen en uiteindelijk tot betere resultaten. “ 

 

Een andere reden om meer aan omgevingsmanagement te doen, is de omgeving zelf. De maatschappij wil steeds meer zeggenschap over wat er om hen heen gebeurt. De situatie rondom Tata Steel is daar een zeer goed voorbeeld van, waarbij de omgeving zelf een onderzoek is gestart naar de giftige stoffen in de lucht en daarmee veel negatieve publiciteit hebben gecreëerd voor het bedrijf. Ook kunt u denken aan protesten van inwoners over windmolenparken en zonneparken. Wanneer u tegen deze protesten en zelfs rechtszaken aanloopt, kan uw project flink vertraagd en een stuk duurder worden.  

Hoe past u omgevingsmanagement goed toe?  

Wat is het belangrijkste als u aan omgevingsmanagement wilt doen? Van den Eijkhof is daarin duidelijk: “Het is belangrijk dat partijen gelijkwaardig aan tafel kunnen zitten en over de juiste informatie beschikken. Daarnaast is transparantie en vertrouwen in elkaar belangrijk om een goed proces te kunnen doorlopen.”  

 

Een voorbeeld vanuit Over Morgen waar omgevingsmanagement goed is gegaan, is de Maasheggen. Dit gebied moet namelijk toegankelijker gemaakt worden voor recreanten en om dit mogelijk te maken, zijn de gebiedspartijen in gesprek gegaan met de omwonenden. Daarbij zijn alle overleggen op locatie van lokale ondernemers georganiseerd, zodat zij ook profijt hebben van de samenwerking. Afgesproken is om binnen de samenwerking transparant te communiceren en elkaar aan te spreken op gedrag, zodat grenzen duidelijk zijn en meteen actie ondernomen kan worden als er iets verkeerd gaat. Zo weet iedereen waar ze aan toe zijn en wat de verwachtingen zijn.   

 

Campagnebeeld OME

Waar gaat het vaak mis?  

Gelijkwaardigheid is lastig, zeker als een projectleider eigenlijk al het doel en de wijze in zijn hoofd heeft. Van den Eijkhof ziet vaker dat deze gelijkheid er niet is dan het er wel is. “Als je bijvoorbeeld als gemeente de omgeving wilt betrekken maar het plan al grotendeels op tafel ligt, sta je al 1-0 achter. En het repareren hiervan kost veel meer energie en tijd dan wanneer je hierin investeert aan de voorkant.” Ook is vaak een partij beter geïnformeerd dan de ander. Dat zorgt uiteindelijk voor een moeizaam proces.  

 

Een oplossing voor gelijkwaardigheid is direct aan het begin een duidelijk gezamenlijk doel formuleren, volgens Van den Eijkhof. “Dit hoeft niet te betekenen dat elke partij hetzelfde moet willen in een gebiedsontwikkeling. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld andere wensen en belangen hebben dan burgers. Het gezamenlijke doel is dan eerder duidelijkheid over het proces. Wat kan ik verwachten, wat kan mijn bijdrage zijn en hoe wordt hiermee omgegaan?” Belangrijk is dat ieder zich gehoord voelt en zijn rol begrijpt.  

Theorie en praktijk 

Dit en meer bespreekt Van den Eijkhof in onze nieuwe training Omgevingsmanagement in de Energietransitie, die in maart start. “Ik wil dat de deelnemers meekrijgen dat aandacht voor elkaar, het creëren van vertrouwen in elkaar en het oog krijgen voor belangen een belangrijk onderdeel is van gebiedsontwikkelingen. Idealiter bouw je zulke relaties niet alleen voor het desbetreffende project, maar ontwikkel je echt duurzame samenwerkingsrelaties waarbij de partijen langdurig met elkaar in dialoog (kunnen) blijven.” 

Deze training is zeker niet alleen maar theorie, maar is juist gericht op de praktijk. U kunt het direct toepassen en u gaat ermee oefenen. Van den Eijkhof: “het gaat pas echt leven als je het praktisch maakt; wat betekent dit voor mijn werk? Hoe pas ik dit toe in mijn project?” Zo oefent u tijdens de training ook met communicatietechnieken, zodat u deze gesprekken op de beste manier aangaat.

Share

Share on linkedin
Share on twitter
Share on email